Op herhaling, maar dan wel in de buitenlucht

28 juli 2010

De Historische Kring gaf op 5 juni jl. gehoor aan de uitnodiging van de heer Lisman om met belangstellenden een niet te vroege ochtendwandeling over zijn landgoed te maken. In het verleden had hij voor onze Kring een tweetal lezingen verzorgd, de ene over smeedijzeren hekken langs de Vecht, de andere over zijn eigen buiten. Speciaal voor ons opende hij het, zijn bezit afbakenende, mooiste hek van de Vechtstreek met een grote sleutel die wel een paar kilo weegt. Boven het geheel in Lodewijk de XVe stijl gesmede hek prijkt in sierlijke letters de naam Vreedenhoff. De Amsterdamse smid Gijsbert van Dijk werkte er drie jaar aan. Het heeft Trip rond 1760 bijna net zo veel gekost als het tien jaar eerder aangeschafte 16 ha grote terrein met buiten, dat hij vervolgens geheel liet afbreken. De hoofdlijnen van Trips' nieuwe buiten zijn vandaag de dag nog te herkennen in het monumentale gebouw. Het is in neo-Lodewijk de XVe stijl opgetrokken. Niet alles klopt meer, maar het is gewoon onbetaalbaar om het in de oude staat terug te brengen. Terwijl Lisman enthousiast vertelde, klonk achter onze rug onafgebroken het geluid van passerende auto's. Na zijn uitleg kuierden we rustig richting de stilte van zijn landschappelijke tuin, ondertussen Vreedenhoff in ons opnemend. We bogen af in de richting van de theekoepel die langs de slootkant staat, dichtbij de Rijksstraatweg. In die koepel zit een inscriptie waarop staat dat de eerste steen gelegd werd door een nichtje van Trip, Caroline Huydecoper. Al verder wandelend kon iedereen beamen dat we het getroffen hadden. Het was het mooiste weer van de wereld. De zon kleurde de onverwachte panorama's die de slingerende paden van de landschappelijke tuin ons boden. Je waande je in het paradijs. Gelukkig hielden de in de verte voorbijrijdende treinen ons bij de werkelijkheid. In het park groeit een keur aan bomen. Lisman heeft een dendroloog (bomenkenner) in de hand genomen om continuïteit in het bomenbestand te bewerkstelligen. Dit plan behelst bomen op tijd te vervangen omdat anders zijn landschapstuin tot verdwijnen gedoemd is en dat wil hij niet op zijn geweten hebben. Een boom, een beuk, die er al stond toen Napoleon met zijn leger langs de Vecht trok, is buiten dat plan gehouden. Boomchirurg Copijn heeft hem zelfs geopereerd. Wel voor de laatste keer, want aan alles komt een einde. Niet aan overpad. Lisman wees ons op een pad dat vanaf het beginpunt van zijn landgoed nog altijd richting de weilanden loopt. De boer aan de overkant van de Vecht had het recht van overpad om zijn koeien naar het achter de tuinen gelegen weiland te brengen. Een hele klus. Hij moest ze met een vlet naar de westkant van de Vecht varen en ze vervolgens richting Amsterdam-Rijnkanaal drijven. Vreedenhoff heeft voor het graven van dat kanaal geen land af hoeven staan, in tegenstelling tot de andere buitens van Nieuwersluis. Het heeft zelfs enig voordeel gebracht. Tijdens het graven groeven de polderjongens een paar in goede staat verkerende weggegooide 19e-eeuwse vazen op. Ze staan op de plek waar vroeger een colonnade op stenen voet gestaan heeft, aan de rand van het wilde gedeelte van de tuin. Het vliegende deel van de natuur maakt in hoge mate gebruik van het hen gebodene. Op Vreedenhoff houden zich 65 soorten vogels op, waarvan er 45 blijven om te broeden. Geduldige lieden schijnen er zeven soorten vleermuizen gelokaliseerd te hebben. Voor het schoonhouden van de met de Vecht verbonden vijvers heeft Lisman graskarpers aangeschaft. Die beesten vreten als bezetenen het in het water groeiende groen. Tot slot, Vreedenhoff ligt als een van de weinige buitens achter de Vechtdijk. Tot 1929 stroomde die rivier iedere winter wel een paar keer over. De bewoners hoefden dankzij die ligging niet ieder najaar de benedenverdieping te ontruimen om waterschade te voorkomen. Desnoods kon het over de dijk stromende water teruggepompt worden. Nadat de voorzitter namens de deelnemers de heer Lisman bedankt had, sloot deze zijn gekoesterde bezit weer af na het vertrek van de laatste auto.

Gerard Baar

Foto's volgen.

Terug naar het nieuwsarchief.

Terug naar Actueel.