Ansichten uit het dichtbije oosten

4 maart 2007

In verband met ziekte van voorzitter Jaap Jansen leidde Jan Baar, als plaatsvervangend voorzitter, de Algemene Ledenvergadering. Alle aanwezigen kregen een mooi verzorgde nieuwsbrief, samengesteld door secretaresse Ans Baar, met een overzicht van de activiteiten van het afgelopen en het komende jaar. Op het financiële overzicht over 2006 van de penningmeester, Corrie Schoordijk-Snoek, had niemand op- of aanmerkingen. Haar termijn zat er op, maar ze had te kennen gegeven dat ze gewoon door wilde gaan. Met applaus beklonken de ongeveer vijftig aanwezigen haar besluit. De rest van de agenda passeerde in sneltreinvaart de revue, zodat de heren T. Veenman en J. Schriek bijtijds met hun diavoorstelling over Ankeveen konden beginnen.

De eerste oude ansichtkaart toonde de voormalige Wipbrug op de driesprong aan het einde van de Horstermeer. Allengs leidden ze ons ons buurdorp in vervlogen tijden binnen. Eerst het Stichts Ankeveense deel, want tot aan de Stichtse Kade hoorde dat deel van het dorpje bij Utrecht. Vroeger heette het vanaf daar tot aan de Loodijk, Hollands Ankeveen. Het behoorde tot de uitgestrekte gemeente Weesperkarspel, die eens - op Apeldoorn na- de grootste gemeente van Nederland was. De volgende dia toonde links van de weg vlakbij het Bergse Pad, waar nu een gerestaureerde en uitgebouwde boerderijachtige woning staat, het gedoetje waar de familie Besemer het harde blekersbestaan met behulp van het ruim voorhanden zachte water beoefende. Pal daarnaast lag een scheepshelling voor het onderhoud van boten uit de regio. Ook de vletten van de Horstermeerse tuinders waren daar in onderhoud. Daarna kwam de Goog in beeld. Ja, die hoort echt bij Ankeveen maar we genieten er samen van. Terug op het Stichts End blijkt dat er aardig wat verdwenen is van het oude dorpsbeeld. Heel veel door brand. Boerderijtjes of vervenershuisjes met rieten daken zijn daar nogal gevoelig voor. De ophaalbrug van het Buiten Berkenrode markeert het dorpsgezicht nog wel. Onze oud-burgemeester Baron van Harinxma Thoe Sloten woonde daar tot aan zijn dood. Rechts van de weg is het oude postkantoortje nog te onderscheiden. Daar net voorbij hangt het naambordje Prins Bernardlaan, het kleinste laantje ter wereld. Achter het onlangs totaal vernieuwde en in oude stijl opgetrokken witte markante huis op de hoek met de Aernout Voetlaan, steekt net het torentje van de Nederlands Hervormde Kerk boven het rieten dak uit. Het kerkje is buiten gebruik, maar door Bruisend Ankeveen beoogd als blijvend historisch plekje voor culturele activiteiten. De pastorie wordt onderverdeeld in appartementen. Dit hoekje kan beschouwd worden als het oude centrum, waar de vaart aan de westkant achter de huisjes omliep, om tegenover de nieuwe St Martinuskerk weer langs de weg verder te stromen. Hier stond het buiten van de Ankeveense weldoenster mevrouw de Walé dat moest wijken voor een nieuw Godshuis. Van het buiten is niks teruggevonden. Het zal ontmanteld en in onderdelen voor de sloop verkocht zijn. In de jaren dertig van de vorige eeuw gooide bijna niemand iets weg. Onlangs is de kerk verfraaid met twee gevelstenen die afkomstig waren uit de gevel van de lang geleden afgebroken Twaalf Huisjes, die schuin tegenover het Bergsepad stonden. Die kunststukken hadden jarenlang ergens voor oud vuil gelegen.

Verderop bepaalt het Regthuis op de hoek van de Stichtse Kade met daar omheen de Kerkbuurt het beeld. Zo genoemd omdat vroeger de oude St Martinus daar achter het kerkhof stond, alleen te bereiken door een stukje de Stichtse Kade op te lopen en noordwaarts de grens over te steken. De Stichtse katholieken moesten dus in een ander land hun stichtelijke bezigheden vervullen. Grensoverschrijdend bidden!

We gaan richting de Kooibrug. Je ziet hem al gauw liggen maar voor je er bent kom je nog het een en ander tegen. Links aan het Hollands End, de Enghelenburg, een grote buitenplaatsachtige boerderij. Even verder staat rechts een piepklein Gereformeerd Kerkje, dat ongeveer twintig mensen kon herbergen. Nu wordt er ook op zondag op de ernaast gelegen tennisbaan getennist. Andere tijden! Die ook het vroegere Polderhuis, pleisterplaats aan de Loodijk, gekend heeft. Het heet nu de Chinese Muur, maar vervulde voorheen een onmisbare functie in het sociale en culturele leven van Ankeveen. De buitenwereld legde daar aan of stond er een poosje stil. Schippers, paard en wagens, boeren, voetgangers, landlopers, noem maar op wisselden daar wetenswaardigheden uit. De herberg lag langs een eeuwenoude route. In het pand bevond zich ook een aparte kamer voor het polderbestuur. Daarin stond een kast die de drie bestuursleden alleen gezamenlijk konden openen. Drie sloten met verschillende sleutels. Slim!

Bij het zien van een paar dia's over strenge winters van weleer herinner ik mij dat er een soort staat van beleg is geweest rond het Polderhuis. Bij een van de eerste plassentochten in de vijftiger jaren was de toeloop voor het veroveren van een medaille zo groot dat politie de toegangswegen geheel af moest sluiten. De menigte die zich bekocht voelde, wilde zich toegang verschaffen tot het etablissement om nog een inschrijvingskaart te bemachtigen en drong zelfs door de ramen naar binnen.

Het wild krijgt vlakbij de Hollands Ankeveense molen zijn eigen onderdoorgang maar wij gaan terug en bij de Stichtse Kade linksaf naar de Cannenburgerweg, aan de westzijde van de 's Gravelandsevaart. Wij volgen deze weg tot het logement van Neef dat rond 1890 afbrandde. Zelfs de postkoets stopte er. Deftige mensen logeerden er een paar dagen om van bos en hei te kunnen genieten. Nu heten dat toeristen. Een van de laatste beelden toverde de situatie aan het einde van de Herenweg omstreeks 1920 te voorschijn. Meer water dan weg. De vaart was veel belangrijker. Met een boot konden degenen die daar belang bij hadden veel meer vervoeren dan met een paard en wagen. De oogst van de Horstermeertuinders, moest overgeladen worden bij de Oude Machine en ging zo op weg naar de Hilversumse veiling. Mijn herinnering gaat terug naar halverwege de jaren vijftig omdat de Herenweg onze schoolweg naar Hilversum was. Van de vaart bleef slechts een sloot over. Soms moesten we op onze remmen staan omdat Rooie Sas, de paardenkoopman, in volle galop met zijn paard en wagen over het bruggetje zijn erf af reed. Zelfs de sloot is nu dicht. De verkeersdruk was zo groot geworden dat bijna de hele vaart er aan geloven moest. Dit gegeven brengt ons tot elkaar: Oud is mooi, maar niet alles kan oud blijven. Gelukkig hebben we de dia's nog.
Gerard Baar

De begroting 2007 en het jaarverslag over 2006 zijn in het downloads-archief te vinden.

Terug naar het nieuwsarchief.

Terug naar Actueel.