Verslag jaarvergadering 2006, buitenplaatsen in 's Graveland

4 maart 2006

Na een ultrakorte jaarvergadering op vrijdag 17 februari, kwamen de heren Schriek en Immerzeel van de Historische Kring 'in de Gloriosa' uit 's Graveland aan bod. Zij vertoonden in ontspannen samenspraak aan een publiek van ongeveer 70 personen dia's van de buitenplaatsen in 's Graveland. Allereerst hielpen ze de mythe de wereld uit dat de 's Gravelanders nooit iets deden. Eigenhandig vlakten de grondleggers rond 1625 hun naar het Gooi oplopende gebied af. Het zand ging per boot naar Amsterdam om de grachtengordel uit te breiden, waar de nieuwe rijken zich konden vestigen. Deze rijke Amsterdammers ontvluchtten 's zomer de stad en woonden in het begin op de opkamers van de boerderijen die zij op het platteland in hun bezit hadden. Het oudste voorbeeld hiervan, uit 1634, is het boerderijtje 'Brambergen' bij 'Boekestein', nu het bezoekerscentrum van Natuurmonumenten.

De diavoorstelling begon met een oude opname van het in het bos verscholen buiten 'Swaenenburg' waarvan de ingang aan de Franse Kampweg ligt. Het buiten is in 1850 onder architect Cuypers gebouwd. Met wat geluk kan men vandaag de dag in de winter een glimp opvangen van het torentje. Niemand, ook de beide sprekers niet, wordt toegelaten. Erg bekend is 'Schaep en Burgh', het hoofdkantoor van Natuurmonumenten. De heren Schaep en Burgh zijn allebei burgemeesters van Amsterdam geweest en de laatste was ook nog Ambachtsheer van Kortenhoef in de zeventiende eeuw. Op dit buiten staat 'het Capitool' dat twee keer is verwoest. De eerste keer door de storm van 1989 en de tweede keer door brand in 2003. Anno 2006 prijkt het weer in volle glorie tussen de beuken. 'Schaep en Burgh' herbergt verder een oranjerie (plantenopslag voor de winter), ijskelders en een slangenmuur. Een vernuftige vinding om in de holtes hogere temperaturen te bewerkstelligen voor het telen van perziken en abrikozen. Philips kocht het ernaast gelegen 'Boekestein' in 1950 van de familie Roëll en exploiteerde er proeftuinen en boomgaarden om bestrijdingsmiddelen uit te testen. 'Sperwerhof', ook van de familie Roëll, was een kort leven beschoren. In 1880 gebouwd en begin 1930 afgebroken, namen twee nieuwe villa's de plaats van dit buiten in. Vervolgens passeerden de laan naar 'Spanderswoud' en 'Westerveld' de revue. De heren verklapten dat in dit voormalige gemeentehuis van 's Graveland al het meubilair van het Bergse gemeentehuis opgeslagen staat. Wij sloegen de Leeuwenlaan in, daar staat 'Hilverbeek' met de boerderij 'Stofbergen' waar een linde met zeven stammen staat die al 250 jaar oud is. De Zeven Provinciënboom genaamd. Er tegenover ligt 'Jagt Lust' laatstelijk van de familie Six. Dit buiten is te koop. Bij 'Land en Bosch' staat de theekoepel die Jacob van Lennep beschreef in zijn boek Ferdinand Huyck. Weer terug op het Zuidereind komen we eerst langs 'Schoonoord' dat vervangen is door een Engels landhuis. Dan 'Trompenburg', een buitenplaats die in 1672 in brand is gestoken door de Fransen. Het herrees in 1684 uit de as; een 'trotseerloodje' aangebracht op het dak vermeldt dit jaartal. Tromp kon via een kaarsrecht pad naar de Trompenberg rijden om daar met een kijker de Zuiderzee af te speuren.

Als laatste zagen we een van de markantste buitenplaatsen: 'Gooilust'. Ook wel het bos van Blaauw genoemd.Frans Blaauw, gehuwd met een Louise Six, was een excentriekeling. Bij het inrijhek staan twee op de kop ingegraven kanonnen. Blaauw reisde de hele wereld rond op zoek naar dieren, gnoes, bisons, lama's, zebra's en nog veel meer. Hij liet een unieke 'aha muur' metselen. Dat is een bakstenen muur op de grens van een hooggelegen deel (een gazon en perk) en een lager deel (een weide), daarachter lag een droge grenssloot waardoor de dieren niet konden ontsnappen. Het zicht in de verte bleef door deze constructies gehandhaafd. Als Rododendronfan deed hij grootop. Het bos staat er vol mee. Voor de omheining van zijn bizonkamp kocht hij de tramrails van de 's Gravelandse paardentram op. Zijn hobby leeft voort in de wijk bij de 's Gravelandseweg, wanneer je Hilversum inrijdt aan de rechterkant. Let maar eens op de namen van de lanen.
Gerard Baar

Er zijn ook foto's gemaakt. Bekijk ze in het fotoalbum Jaarvergadering 2006.

Terug naar het nieuwsarchief.

Terug naar Actueel.